Connect with us

Tác giả

Trải nghiệm đáng nhớ của đạo diễn Xuân Phượng

“Gánh gánh… gồng gồng…” dẫn dắt người đọc vào cuộc đời của đạo diễn Xuân Phượng qua từng giai đoạn của lịch sử.

Năm nay, giải Văn xuôi Giải thưởng văn học Hội Nhà văn 2020 được trao cho hồi ký Gánh gánh… gồng gồng… của đạo diễn Xuân Phượng.

“Đó là một cuốn sách ấn tượng, […] câu chuyện của một con người đã nói lên lịch sử của cả đất nước từ sau khi chúng ta giành được độc lập”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nói trên VOV.

Dao dien Xuan Phuong anh 1

Đạo diễn Xuân Phượng. Ảnh: Q.M.

Theo cách mạng khi mới 16 tuổi

Đạo diễn Xuân Phượng tên thật Nguyễn Thị Xuân Phượng, sinh năm 1929 tại Huế trong một gia đình hoàng tộc. Hồi nhỏ, bà sống cùng gia đình ở Đà Lạt. Cha bà là Thanh tra Học chính kiêm hiệu trưởng trường tiểu học duy nhất tại Đà Lạt khi đó.

Tháng 6/1945, bà quyết định đi theo kháng chiến khi mới 16 tuổi.

Trong thời gian ở chiến khu Việt Bắc cho đến khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, bà đã trải qua nhiều nghề, trước khi chuyển qua học và làm phim tài liệu chiến trường.

Hồi ký Gánh gánh… gồng gồng… được đạo diễn Xuân Phượng viết lại từ cuốn hồi ký Áo dài (viết bằng tiếng Pháp) của bà. Năm 2001, tác phẩm này được nhà xuất bản Plon in ấn và phát hành tại Paris. Sau đó, nó được dịch ra tiếng Anh, tiếng Ba Lan.

Sau 19 năm, đạo diễn Xuân Phượng viết lại tập hồi ký bằng tiếng Việt và xem đó như một món quà tinh thần gửi đến những người thân mến quanh bà.

Cuốn hồi ký được Nhà xuất bản Văn Hóa – Văn Nghệ TP.HCM ấn hành vào tháng 9 và tái bản lần 1 vào đầu tháng 11 với tên gọi Gánh gánh… gồng gồng...

Trong lời mở đầu cuốn sách, đạo diễn Xuân Phượng đã kể lại khoảnh khắc bà rời xa gia đình thân yêu của mình đi theo cách mạng khi mới 16 tuổi và khoảnh khắc gặp lại mẹ mình vào tháng 7/1989 tại sân bay Charles de Gaulle Paris sau 43 năm xa cách. Những cảm xúc của buổi gặp này đã làm cho bà nảy sinh ý định kể lại cuộc đời mình.

Với hơn 300 trang sách, Gánh gánh… gồng gồng… dẫn dắt người đọc vào những cuộc đời của đạo diễn Xuân Phượng qua từng giai đoạn thăng trầm của lịch sử của đất nước.

Bắt đầu từ một cô bé học tại trường Couvent Des Oiseaux (Nữ tu viện của những loài chim) – ngôi trường do Nam Phương Hoàng hậu tài trợ, đến rời bỏ gia đình thân yêu của mình, bà đi theo cách mạng khi mới 16 tuổi.

Khi từ Huế ra chiến khu Việt Bắc, đạo diễn Xuân Phượng kết hôn với chàng bộ đội pháo binh Tôn Thất Hoàng. Họ có với nhau ba người con trai.

Cũng trong thời gian này, bà hoạt động và kinh qua nhiều nhiệm vụ từ Quân y vụ liên khu 4 đến chế tạo thuốc nổ Nha Nghiên cứu Kỹ thuật Yên Sơn chi nhánh Liên khu 4 thuộc Nha Nghiên cứu Kỹ thuật Bộ Quốc phòng Việt Bắc và làm việc ở tòa soạn báo Công tác thóc gạo.

Năm 1961, bà tốt nghiệp tại trường Y tế Giảng Võ và được cử về làm trưởng phòng khám Nhi khu Y tế Ba Đình, thuộc Ủy ban liên lạc văn hóa với nước ngoài. Bà làm công tác này cho đến khi làm phiên dịch cho đạo diễn Joris Ivens, sau đó học nghề và trở thành nữ đạo diễn phim tài liệu duy nhất của Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ.

Từ khi về hưu (năm 1989), đạo diễn Xuân Phượng trở thành một nhà sưu tập tranh tầm cỡ. Bà là chủ sở hữu phòng tranh Lotus (Phòng tranh tư nhân do bà lập ra năm 1991).

Dao dien Xuan Phuong anh 2

Sách Gánh gánh… gồng gồng… Ảnh: Q.M.

Bước ngoặt trở thành đạo diễn phim tài liệu

Trong cuộc đời mình, đạo diễn Xuân Phượng được chứng kiến rất nhiều sự kiện mang tính bước ngoặt của lịch Việt Nam trong thế kỷ 20.

Bà đã chứng kiến vua Bảo Đại trao ấn kiếm cho đại diện chính quyền cách mạng tại cửa Ngọ Môn vào tháng 9/1945. Bà cũng chứng kiến giới chóp bu chính quyền Việt Nam cộng hòa lầm lũi rời khỏi Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975.

Trong Gánh gánh… gồng gồng… đạo diễn Xuân Phượng cũng nhắc lại những kỷ niệm của người phụ nữ bình thường nhưng có những trải nghiệm đáng nhớ như việc bà đã đỡ đẻ, đón đứa trẻ chào đời trong địa đạo Vĩnh Linh năm 1967.

Ca đỡ đẻ này đã trở thành kỷ niệm đáng nhớ nhất của nữ phiên dịch Xuân Phượng khi bà theo phụ việc cho đạo diễn Hà Lan- Joris Ivens.

Trong tác phẩm của mình, nữ đạo diễn còn kể về buổi gặp với đạo diễn người Hà Lan đã mở đầu cho hành trình làm bộ phim Vĩ tuyến 17 – Chiến tranh nhân dân, và cũng mở đầu cho bước ngoặt trở thành đạo diễn phim tài liệu của đạo diễn Xuân Phượng.

Chia sẻ về cuốn sách này, NSND, đạo diễn Nguyễn Hữu Phần cho biết: “Bằng giọng kể đơn giản, chân thực, ở bất cứ đoạn nào của cuộc đời chị cũng có sự độ lượng, không oán trách, than vãn mà luôn thể hiện tấm lòng nhân ái, sự trân trọng những con người, những tình cảm đẹp đẽ trong các mối quan hệ với gia đình, đồng nghiệp, bạn bè mình”.

Còn NSND, nhà quay phim Nguyễn Hữu Tuấn thì cho rằng; “Có một cảm giác đặc biệt khi đọc Gánh gánh… gồng gồng… là thấy trước mắt không phải là những dòng chữ, mà là lời nói, là hơi thở, là máu và nước mắt của chị đang chảy”.

Nguồn: https://zingnews.vn/trai-nghiem-dang-nho-cua-dao-dien-xuan-phuong-post1157748.html

Tác giả

Anh chẳng nghĩ mọi điều rồi đơn giản thế…

Lương Ngọc An là một tác giả thơ được nhiều bạn đọc yêu mến. Anh hiện công tác tại báo Văn nghệ.

Anh chẳng nghĩ mọi điều rồi đơn giản thế

Mình chia tay nhau như tiễn một mùa thu

Giọt nước mắt dẫu chắt chiu từ bao nỗi niềm hoa sữa

Cũng chẳng long lanh xa hơn một gò má bao giờ…

Anh hồn nhiên tin cuộc đời dài rộng vậy

Giữa muôn nẻo lạ quen đâu chỉ một lối đi về

Đã ngỏ lòng với những miền xa hút hắt

Giữa độ lượng cuộc đời đâu chẳng là quê

Nhưng anh đâu hay rồi một chiều hoe gió

Bên lối xưa gặp lại cũ càng xưa

Chợt lơ đãng như muôn vàn lơ đãng

Một bàn tay nắm lại để không thừa…

Và anh hiểu giữa cuộc hoang vu ấy

Nếu ngày mai còn được hát cho mình

Anh sẽ lại gửi thì thầm vào gió

Kể chuyện ngày hoa sữa mới sơ sinh…

Lời bình của TS Nguyễn Thanh Tâm

Thế là mình chia tay nhau, giản đơn như năm tháng theo mùa. Có tiếc nuối hay quyến luyến gì không trong giọt nước mắt chắt chiu nỗi niềm hoa sữa kia? Dường như cả anh và em đều gắng để thản nhiên trước một điều sắp trở thành xưa cũ.

Liệu cuộc đời bao dung, độ lượng, những miền trời hút hắt có giúp anh thản nhiên đi qua cuộc chia ly này? Hình như mọi thứ chẳng hề đơn giản. Cố lơ đãng mà sao bàn tay lại thấy ngơ ngác, dư thừa? Anh tự thú trước lòng mình về những day dứt chẳng thể nào nguôi ngoai được.

Có một mùa hoang vu trổ mầm từ giọt nước mắt phong nguyên những long lanh của mối tình mà ta gọi là cũ càng. Lối xưa chẳng dẫn về mùa xưa, chỉ còn trong lời thì thầm của anh, một làn hương không phai từ độ sơ sinh.

Nguồn: https://zingnews.vn/anh-chang-nghi-moi-dieu-roi-don-gian-the-post1173975.html

Tiếp tục đọc

Tác giả

Julia Quinn chưa từng nghĩ ‘Bridgerton’ được chuyển thể thành phim

Những cuốn tiểu thuyết nóng bỏng của Julia Quinn về chuyện tình giữa những thiếu nữ duyên dáng và các chàng trai quý tộc đã trở thành tâm điểm trên Netflix.

Tờ The Guardian gần đây đã có cuộc phỏng vấn Julia Quinn, tác giả bộ truyện về nhà Bridgerton, nguyên tác bộ phim Bridgerton đang thu hút nhiều sự chú ý trên Netflix.

Sau sự thành công của Bridgeton, dựa theo tập một The Duke and I, dư luận đã chú ý nhiều hơn tới các tác phẩm còn lại của Quinn về những cuộc phiêu lưu lãng mạn của những đứa trẻ Bridgerton yêu đời trong xã hội thượng lưu ở London đầu thế kỷ 19. Tám cuốn tiểu thuyết của bộ truyện đều là các cuộc phiêu lưu của từng anh, chị em nhà Bridgerton.

Tac gia Julia Quinn anh 1

Việc câu chuyện về nhà Bridgerton được chuyển thể thành phim nằm ngoài suy nghĩ của tác giả Julia Quinn. Ảnh: Netflix.

Chưa từng nghĩ tới phim chuyển thể

Chia sẻ về dòng văn học lãng mạn, Julia Quinn nói: “Mọi người coi thường tiểu thuyết lãng mạn. Chúng là đứa con ghẻ của ngành xuất bản mặc dù tiểu thuyết lãng mạn kiếm được nhiều tiền cho các nhà xuất bản đến mức họ có thể có không gian để ra mắt thơ ca, tiểu thuyết văn học và những thứ khác không thực sự kiếm tiền”.

Đây là lý do tại sao Quinn không bao giờ nghĩ rằng bất kỳ cuốn tiểu thuyết nào của bà, về những mối tình thượng lưu, trong đó có nhiều người phụ nữ thông minh, hóm hỉnh phải lòng những người đàn ông sang giàu và đẹp trai, sẽ có thể lên TV.

Bà hài lòng với vị trí thường xuyên trong danh sách các tác phẩm ăn khách với một chút khó chịu vì cách thể loại này bị nhiều dòng văn học khác xem thường. “Tôi có mơ lớn chứ. Nhưng chưa ai từng làm, chưa từng có dấu hiệu muốn làm (dựng phim từ tiểu thuyết lãng mạn-pv). Không chỉ sách của tôi, mà còn là thể loại này nói chung. Nếu ai đó định làm một tác phẩm kinh điển, họ muốn làm phim theo sách của Jane Austen”, Quinn bày tỏ.

Tac gia Julia Quinn anh 2

Tác giả Julia Quinn chia sẻ rằng mọi người thường coi thường thể loại văn học lãng mạn. Ảnh: The Guardian.

Đó là vào tháng 1/2017, Quinn nhận được cuộc gọi về việc tác phẩm của mình có thể được dựng phim. “Tôi ngồi ở Starbucks, điều mọi người làm khi người sống ở Seattle, và tôi nhận được một cuộc gọi từ người đại diện của mình. Ông ấy nói ‘Tôi nhận được tin từ một trong những người đại diện của Shonda Rhimes. Họ tò mò không biết liệu sách Bridgerton có bán bản quyền hay không. Nếu có, bà có quan tâm đến việc thảo luận với họ không?”. Đó là niềm vui bất ngờ đến với bà và mang lại nhiều thành công cho bà sau này.

Thành công “siêu thực” của phim

Quinn, năm nay 50 tuổi, từng tham gia cố vấn cho bộ phim, nhưng sau đó lùi lại và để nhà sản xuất Chris Van Dusen và nhóm của ông ấy tiếp tục. “Tôi nghĩ rằng tất cả lựa chọn của họ đều rất tuyệt vời, sự đúc kết có ý thức về màu da và sự hòa nhập chắc chắn đã nâng cao nhận thức của tôi về việc chúng tôi cần điều đó đến mức nào”, Quinn cho hay.

Bộ phim đã thay đổi chủng tộc đối với một số nhân vật chủ chốt, trong đó công tước vốn là người da trắng thì do Regé-Jean Page thủ vai. Quinn nói: “Tôi nghĩ điều đó thật tuyệt vời và mang lại nhiều niềm vui. Trước đây, tôi đã có góc nhìn hạn chế theo khía cạnh lịch sử. Vì vậy, ở một số góc độ, tôi đã sợ hãi. Nhưng bạn biết không? Đây vốn đã là một câu chuyện tưởng tượng lãng mạn và tôi nghĩ điều quan trọng hơn là phải chứng tỏ rằng càng nhiều người càng tốt xứng đáng được hưởng hạnh phúc và phẩm giá này. Vì vậy, tôi nghĩ họ đã lựa chọn hoàn toàn đúng đắn, mang lại tất cả sự toàn diện”.

Tac gia Julia Quinn anh 3

Julia Quinn cũng hi vọng các tác phẩm còn lại sẽ tiếp tục được chuyển thể. Ảnh: The Guardian.

Việc bộ phim được ra mắt đã làm bừng sáng với cuộc sống và mang tới nhiều niềm vui khi đại dịch hoành hành và mọi người bị mắc kẹt trong nhà. Nhìn thấy phản ứng lớn của quốc tế đối với cả phim và truyện cũng là “một điều siêu thực” đối với tác giả.

Netflix cho biết vào đầu tháng này rằng, trong bốn tuần ra mắt đầu tiên, bản chuyển thể dự kiến​ tiếp cận hơn 63 triệu hộ gia đình. Còn nhà xuất bản các tác phẩm của Quinn tại Vương quốc Anh cũng đang gấp rút tái bản các cuốn sách về nhà Bridgerton để sóng vai cùng bộ phim.

Bộ sách còn 7 tập, Quinn hy vọng các tác phẩm chuyển thể sẽ tiếp tục được sản xuất. Mặc dù chưa có gì được xác nhận, Van Husen đã bày tỏ sự quan tâm của mình đối với việc “kể những câu chuyện tình của tất cả anh chị em nhà Bridgerton”. Quinn chỉ ra: “Mọi người thích một kết thúc có hậu” và đó là những gì mà tiểu thuyết lãng mạn mang lại.

Nguồn: https://zingnews.vn/julia-quinn-chua-tung-nghi-bridgerton-duoc-chuyen-the-thanh-phim-post1173600.html

Tiếp tục đọc

Tác giả

Ảo ảnh

Bài thơ “Ảo ảnh” được in trong tập “Những kỷ niệm tưởng tượng” của Trương Đăng Dung. Tác phẩm này được giải thưởng của Hội Nhà văn Hà Nội năm 2011.

Bao năm rồi anh tìm em

trong những bình minh không có Mặt Trời

trong những lâu đài chỉ có cánh dơi

trong những giấc mơ không đầu không cuối.

***

Anh hỏi dòng sông về hạnh phúc trên đời

sông trả lời anh sông chỉ biết trôi,

anh hỏi ngọn núi

núi trả lời anh núi chỉ biết ngồi,

anh hỏi con người

người trả lời anh bằng nước mắt rơi!

***

Thôi em đừng khóc

rồi sẽ qua đi kiếp người ngắn ngủi,

một ngày kia hết mọi buồn vui

chui xuống cỏ ta sẽ nằm dưới cỏ

bàn tay ta bất động giữa đất dày

bàn tay ta thôi tìm nhau run rẩy.

***

Em ở lại

một lần nữa cùng anh giữa mùa trăng sắp lụi

ta cùng nghe tiếng muôn loài hấp hối

tiếng côn trùng trong cát bụi sinh sôi.

***

Anh nhìn vào mắt em

thấy hình anh ở đó

nếu mắt em khép lại

ảnh hình kia chỉ còn lại trong em

anh không còn thấy anh trong hiện tại

chỉ thấy em với những hình những ảnh

của mùa hè đang qua

một góc vườn và mấy khóm hoa

chiếc ghế bỏ quên cơn mưa mùa hạ

tóc bà bạc xoá

thấp thoáng bên khung cửa

nắng nhoà.

Lời bình của TS Nguyễn Thanh Tâm

Bài thơ Ảo ảnh mang một niềm bi quan sâu sắc về tình thế tồn tại của con người. Những kiếm tìm mải miết, những câu hỏi khắc khoải đều dẫn đến một hình dung đầy bi kịch. Bình minh không Mặt Trời, lâu đài nhập nhoạng cánh dơi, giấc mơ dở dang không đầu không cuối là phối cảnh của sự tàn lụi, hoang phế. Sự im lặng vô tri của núi, của sông như niềm bất lực khổng lồ, không thể nào khác được. Và, giọt nước mắt rơi kia chính là hình hài khổ đau, đày đọa của kiếp sống.

Niềm an ủi sau cùng của tồn tại, thật đau xót, lại chính là sự ngắn ngủi, mong manh của kiếp người. Đây là một khía cạnh rất nhân văn mà ít người để ý trong thơ Trương Đăng Dung. Không chỉ ở bài này, nhiều bài khác nữa, phản đề đời sống luôn thường trực trong ông. Giữa cơn hấp hối này, ý nghĩa của sự sống càng trở nên thiêng liêng, đáng quý biết bao.

Ảo ảnh, tưởng tượng, suy tưởng hay mộng mơ chỉ là cách nói khác về thế giới tinh thần của thi sĩ. Đó là cấu trúc của cái tôi, một thực tại không đòi hỏi phải được kiểm chứng hay trùng khít lên thực tại biểu kiến. Hình anh trong mắt em, thế giới bên trong của em đã cứu rỗi anh, đem đến sự sống ngay cả khi anh chẳng còn ở hiện tại. Những mùa hè đã qua, góc vườn và mấy khóm hoa, cơn mưa mùa hạ, chiếc ghế bỏ quên, ô cửa nắng nhòa, tóc bà bạc trắng… là ảo ảnh hay thực tại? Ai bảo nó không thực? Ảo ảnh ấy lưu giữ khoảnh khắc hiện sinh mà chúng ta đã có, khi đi qua cuộc đời ngắn ngủi này.

Nguồn: https://zingnews.vn/ao-anh-post1173582.html

Tiếp tục đọc

Tác giả

Mưa Lĩnh Nam

Nguyễn Thị Thúy Hạnh sống và làm việc tại Hà Nội. Chị có một tập thơ gây sự chú ý của giới nghiên cứu, phê bình.

Lĩnh Nam mưa

chiều quái nắng

anh chích ngón tay

chảy giọt máu buồn

anh chăn đường chiều

chín mươi chín dấu chân thiếu một

đêm nay ta bói Đường thi

cỏ Lĩnh Nam buồn rối tóc em lùa

nghìn nụ hôn dao cứa

anh hôn em

môi trắng

răng trắng

tóc trắng

da trắng

ngực trắng

tràn thân thể trắng

trắng sinh lời

ngón tay trắng

bàn chân trắng

xương trắng

thịt trắng

tử vi trắng

số trắng

phận trắng

tzắng Man Nương

anh yêu em mộng khép không thành

mái tóc em một cầu vồng gãy

anh yêu em giai nhân cỏ dại

Lĩnh Nam mưa tốt máu tươi.

Lời bình của TS Nguyễn Thanh Tâm

Bài thơ mang ánh sắc liêu trai. Tưởng tượng như vạt nắng lùa trong mưa, đúng hơn là một cơn nắng buồn mang nỗi u hoài, ấm ức và oan uổng. Tại sao lại là oan uổng? Bởi vẻ đẹp kia hàm chứa những điêu linh, là Tây Thi hay Điêu Thuyền, là Man Nương hay giai nhân cỏ dại, vệt máu buồn loang từ nỗi niềm cổ xưa trắng cơn mộng không thể nào chạm tới.

Mưa tốt máu tươi làm dậy lên khí sắc huyền hồ một Lĩnh Nam tràn thân thể trắng. Dường như, trong màu máu mưa tươi tốt ấy còn phong nguyên nhịp thở đành đoạn, ấm ức của giai nhân. Vì sao: Anh yêu em mộng khép không thành?

Nguồn: https://zingnews.vn/mua-linh-nam-post1168620.html

Tiếp tục đọc

Tác giả

Những đứa trẻ cô đơn

Bài thơ “Chúng mình là những đứa trẻ cô đơn” được in trong tập “Lấp kín một lặng im” của tác giả Lu (Lucilucius).

chúng mình là những đứa trẻ cô đơn

tự đặt ra câu hỏi

tự trả lời

những câu trả lời không thuộc về đâu cả.

xa mà gần

gần mà xa

anh cất tiếng ca

em cười khúc khích.

***

chúng mình là những đứa trẻ cô đơn

phố đông người

mình đi tìm nhau mãi

mặt trời cất mình

quay lưng

uể oải

anh thấy em nằm trong một ngôi sao.

***

chúng mình là những đứa trẻ cô đơn

mỉm cười với nhau trong giấc chiêm bao mờ nhạt

em khe khẽ hát

anh thấp thỏm lòng sợ tiếng chuông reo.

***

chúng mình là những đứa trẻ cô đơn

đừng giận hờn nhau em nhé

thời gian đã già

hai đứa mình thì trẻ

yêu nhau

yêu nhau thôi.

Lời bình của TS Nguyễn Thanh Tâm

Thời gian đã già / hai đứa mình thì trẻ / yêu nhau / yêu nhau thôi… Tôi nghe người bán sách đọc đoạn thơ của Lu khi ghé chân vào một hiệu sách bên đường. Hóa ra, sự hồn nhiên, trong trẻo và đáng yêu của thơ vẫn có thể đi vào lòng người một cách dễ dàng như vậy.

Cứ ngỡ rằng tuổi trẻ ưa náo nhiệt, thích đông vui, phù hợp không gian đô thị. Thế nhưng, phía sau đó, những khoảnh khắc cô đơn, những âu lo thấp thỏm, những lạc lõng của người trẻ giữa phố đông lại ít ai để ý. Chúng mình là những đứa trẻ cô đơn đã chạm vào cái bóng của thực tại phố thị, nhận ra hơi thở lặng thầm trong bước chân uể oải, trong chiêm bao mờ nhạt. Họ tìm gì trong cô đơn ấy?

Nỗi cô đơn của thế hệ chẳng thời nào giống nhau. Bởi thế, sự chia sẻ lắm khi là vô vọng. Tìm nhau giữa phố đông, trong giấc mơ có thể là một niềm an ủi. Tuy nhiên, dường như ngay cả việc tìm nhau ấy cũng trở nên xa xôi: Anh thấy em nằm trong một ngôi sao. Mọi thứ dường như chẳng có gì đảm bảo, nỗi lo âu tiếng chuông làm tan vỡ chiêm bao mờ nhạt đã nói lên khắc khoải cô đơn của thế hệ trẻ.

Lạc lõng và có phần đáng thương như thế, sao lại phải giận hờn nhau? Bài thơ ngân vào ta một nhịp sống khác, để vượt qua nỗi cô đơn này: Yêu nhau/ yêu nhau thôi.

Nguồn: https://zingnews.vn/nhung-dua-tre-co-don-post1172880.html

Tiếp tục đọc

Xu hướng