Connect with us

Tác giả

Bùi Quang Thanh và những nẻo đường thơ

Tôi đọc thơ Bùi Quang Thanh nhiều năm nay nhưng chủ yếu là những bài viết cho thiếu nhi, đăng rải rác trên các báo.

Tại Đại hội nhà văn Việt Nam lần này, tôi được nhà thơ Bùi Quang Thanh tặng một tập thơ dày gần 400 trang. Tập thơ có tên: “Bùi Quang Thanh thơ”.

Tôi đọc gần tháng nay mới xong. Đây là tập thơ có nhiều phần, gồm trường ca; thơ văn xuôi; thơ song ngữ; thơ thiếu nhi…

Bùi Quang Thanh viết về nhiều đề tài, từ “Huyền thoại núi Hồng” của quê hương xứ Nghệ, đến “Bên tượng đài anh hùng Phan Đình Giót”; đến “Trước cây si buôn Đôn” rồi thánh địa Mỹ Sơn, địa đạo Vĩnh Mốc…

Là nhà báo, Bùi Quang Thanh đi nhiều, biết được nhiều nơi, hẳn vậy; Bùi Quang Thanh từng là bộ đội thời chống Mỹ ở chiến trường B3 nên có cả một phần thơ dày dặn: Thơ viết những năm đánh Mỹ (1971-1975). Nhiều trải nghiệm trong đời, nhiều thể nghiệm trong thơ, nhưng, mọi nẻo đường thơ lại quay về với cái tôi bản ngã, quay về chính thơ.

Tôi thích nhất trong tập này bài thơ Nhân thế.

sach hay anh 1

Bìa cuốn Bùi Quang Thanh thơ của tác giả Bùi Quang Thanh.

Hạt tình rồi cũng gió bay / Hạt lộc chia hết – trắng tay: hạt buồn / Này hạt dại! Này hạt khôn / Như cánh chuồn chuồn chao đảo thế nhân / Cứ làm hạt thóc ngày xuân / Mẹ gieo buổi sớm nẩy mầm buổi trưa / Cứ làm cánh mạ đong đưa / Đất ải cha bừa lúa trổ bông thơm / Cứ làm hạt tấm hạt cơm / Hoặc làm cọng rạ nhành rơm dâng đời / Phố phường ngửi bụi mà chơi / Cuối ngày lại ước về nơi quê mùa”.

Nói về thơ xưa nay có nhiều quan niệm khác nhau. Thánh Augustine cho rằng: “Thơ là men rượu say của ma quỷ!”.

Samuel Rogers: “Thơ là ngôn ngữ của thần thánh”…

Nữ nhà thơ người Mỹ Louise Gluck vừa nhận Giải thưởng Nobel văn chương năm 2020 quan niệm thơ là “Phong cách của tư tưởng…”.

Ông cha mình xưa nay vẫn coi thơ như một “Ngôi đền thiêng”. Nhưng, ngày nay, nhiều người ở xứ ta lại cho rằng thơ như “Một quảng trường” ở đó ai cũng có thể ra, vào, ai cũng có thể múa may, nhảy nhót…

Riêng tôi, tôi vẫn cho rằng thơ là điệu tâm hồn đến với những tâm hồn đồng điệu như một câu nói của ai đó. Tôi thích hai câu thơ này của nhà thơ Lê Quốc Hán: “Chập chờn đợi phút thăng hoa / Câu thơ nối được hồn ta, hồn người”.

Nhà thơ chỉ sáng tạo ra thơ thực sự khi có “Phút thăng hoa”, câu thơ, bài thơ mới “Nối được hồn ta, hồn người”. Nếu nhà thơ chỉ ngồi bày đặt ra ra những thứ, những chữ cho có vẻ lạ, có vẻ khác người, khác đời thì làm sao rung động được người đọc. Tôi vẫn luôn luôn nghĩ về điều mà tiên sinh Trương Trào viết trong “U mộng ảnh” (bản dịch vủa Nguyễn Hiến Lê) rằng: “Tuyệt tác văn chương từ cổ chí kim đều viết bằng huyết lệ”.

Dài dòng như vậy là tôi muốn nói về những câu thơ, những bài thơ mà Bùi Quang Thanh viết về chính những gì mình trải nghiệm sâu sắc, những gì đã đọng lại trong tâm hồn nhà thơ, không thể không viết ra. Là cuộc đời, là tình người, là quê hương mu thịt… đó mới thực sự là những câu thơ tôi thích: “Bên biển xanh chẳng soi nổi bóng mình/ Trước gương trong không gọi về tuổi trẻ/ Bạc đầu rồi vẫn còn ngơ dại thế/ Cũng mình thôi mà chắc đã là mình...”. (Tự khúc)

Tôi thiển nghĩ đề tài chỉ là cái cớ để nhà thơ bộc lộ tâm trạng của mình. Đọc đôi dòng về tiểu sử tôi mới biết, nhà thơ Bùi Quang Thanh quê ở Cẩm Tiến, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh.

Ngày còn học phổ thông, huyện Kỳ Anh quê tôi chưa có trường cấp ba, tôi phải khăn gói ra học cấp III Cẩm Xuyên. Tôi ở trọ tại nhà một người họ hàng xa ở xã Cẩm Tiến. Ở đó có giếng Vàng nước trong vắt. Cho đến bây giờ tôi vẫn thuộc lòng mấy câu ca dao: “Nước giếng Vàng vừa trong vừa mát/ Nâu chợ Chùa nhuộm áo lâu phai/ Cá Cẩm Nhượng, khoai Mục Bài/ Khuyên ai về huyện Cẩm kẻo một mai tiếc thầm”.

Ở một vùng quê như thế nên trong thơ Bùi Quang Thanh luôn đau đáu về quê hương, dù là viết về đề tài gì, ở đâu. Và những câu thơ về quê hương trong thơ Bùi Quang Thanh sâu nặng, có sức gợi, sức cảm: “…Núm rốn mẹ vùi bên rễ mít / Tan vào mạch đất, níu hồn con / Mẹ giờ nấm có vuông đất hẹp / Hương khói chờ mong đến mỏi mòn…”. (Với người tiễn bạn về quê).

Ngay cả khi nhà thơ viết về kinh thành hoa lệ, hồn thơ vẫn đượm màu quê kiểng: “...Ngột ngạt thị thành giờ cao điểm/ Mẹ ngồi thơm thảo chút hồn quê/ Mẹt hoa gốc phố như thầm gọi/ Một thuở Tràng An bỗng ùa về” (Một thưở Tràng An).

Người thơ phải sống thế nào, yêu thế nào, gắn bó với bạn bè, quê hương xứ sở thế nào mới có thể viết ra những câu thơ chân thật hết mình: “…Khi mặt trời trườn ra khỏi đê mê / Có hai thằng say quẹo về hai ngả...” (Tiệc rượu ngày sinh nhật).

“…Trời xa xanh rộng quá / Và nỗi buồn chơi vơi…” (Chơi vơi). “…Lão ngồi má tọp, mắt nheo / Nước sông Nhật Lệ chảy theo dòng đời” (Người cất vó bên sông Nhật Lệ). “...Giật mình, hè qua đông tới/ Cái ngày không ai mong đợi / Chập chờn từ phía thu sa” (Sa thu). “Gà trống thuộc mỗi chữ o / Thế mà sáng sáng gáy to nhất làng…”. (Học chữ).

Những nẻo đường thơ Bùi Quang Thanh đã đi qua khá phong phú, đa dạng; Nhưng, cuối cùng lại trở về với chính tâm hồn mình, với thơ như bốn câu thơ của nhà thơ Bùi Quang Thanh in ở trang đầu của tập sách: “Mảnh trăng cong- sợi tơ vàng/ Treo chung chiêng giữa muôn vàn khen, chê/ Ai hờ hững, ai say mê/ Tự ru mình giữa bốn bề đa đoan (Với thơ).

Tháng 12/2020.

Nguồn: https://zingnews.vn/bui-quang-thanh-va-nhung-neo-duong-tho-post1166624.html

Tác giả

Cầu vồng mưa

Bài thơ “Cầu vồng mưa” của Nguyệt Phạm mang lại cho chúng ta nhiều cảm xúc khi đứng trước nỗi buồn và niềm hạnh phúc của người con gái đang yêu.

Khi khóc

Trong mắt em cầu vồng mưa

Anh ở đâu về đi

Đường phố dài làm chi

Gió to nhiều bụi

Cay những nếp nhăn

Em gọi anh về

Em bắc cầu cho anh về…

Yêu anh cầu vồng mờ nước mắt

Một nghìn thương nhớ

Hai nghìn cầu vồng

Ba nghìn sắc

Cho ngày sáng trong

Tay trong tay hạnh phúc

Đi hết đầu cầu ta gặp nhau…

Khi cười

Trong mắt em cầu vồng mưa…

Lời bình:

Đọc bài thơ Cầu vồng mưa, tôi cứ nghe từ đâu đó rất xa một lời hát cũ: “Anh vụng về quên lau mắt thu mưa”. Em khóc, nước mắt và mưa, xem ra cũng không có gì mới lạ, rất dễ để người ta liên tưởng với nhau. Cái lạ thuộc về thi ảnh của bài thơ này là: cầu vồng trong mắt. Giữa cầu vồng và mắt em đang khóc, có gì để nương tựa, kết nối vào nhau?

Chắc là anh đã đi xa, xa hơn nơi mà em có thể biết. Thế nên, khóc gọi anh về, bắc cầu cho anh về, em đếm một nghìn, hai nghìn, ba nghìn. Nghe trong ý thơ thấp thoáng một mùa ngâu hay một cõi lòng ca dao (bắc cầu dải yếm). Cũng có thể, khi ngước nhìn lên ba nghìn sắc, những mênh mông vô cùng của thế giới đã ùa vào mắt em. Nhưng, cầu vồng và mắt em đang khóc thì có liên hệ gì?

Hóa ra, đi hết cây cầu kia, hết đường dài gió bụi là tay trong tay. Nụ cười và nước mắt đã ánh vào nhau những sắc cầu vồng của niềm hạnh phúc. Tứ thơ được triển khai thông qua hệ thống hình tượng khá kín đáo là điểm nổi bật của bài thơ này. Và, nổi bật hơn nữa trong mắt cầu vồng mưa kia chính là sắc màu nữ tính mà ta nhận ra trong thơ Nguyệt Phạm.

Nguồn: https://zingnews.vn/cau-vong-mua-post1189773.html

Tiếp tục đọc

Tác giả

Tập quên

Ký ức luôn sống cùng hiện tại dẫu người ta có cố quên đi. Bài thơ “Tập quên” của Nguyễn Thị Thanh Lưu in trong tập “Anh chỉ là sực nghĩ của em thôi” nói với chúng ta điều đó.

Vào một buổi chiều muộn phiền lộng lẫy

Em tập quên anh

Rón chân trên những tháng năm

Kỷ niệm chông gai tua tủa

Tưởng ký ức úa nhàu thì tim thôi máu ứa

Ngờ đâu…

***

Em không tiếc gì

Em chẳng sợ đau

Nhưng vẫn tự hỏi mình vì sao ta đã gặp

Mặt trời hắt bóng chiều mệt nhọc

Hoàng hôn đến ngưỡng

tự do rơi

không đợi trả lời

không một giây thắc mắc

***

Anh

Nỗi buồn mang nhan sắc

Mình quên nhau đi

Như đêm tối quên chiều

Quên nhau như là phút trước chẳng từng yêu…

Lời bình của TS Nguyễn Thanh Tâm

Bắt đầu từ lúc nào, những kỷ niệm hóa thành chông gai? Có lẽ, ấy là khi tình yêu không còn bao bọc chúng ta trong êm ái, ngọt ngào. Tứ thơ của Nguyễn Thị Thanh Lưu bắt đầu bằng những ý nghĩ chông gai ấy.

Hạt nhân của tứ thơ là ý và tình. Ý là tập quên mà tình thì đang nhớ. Buổi chiều này và những chiều nào, cứ đan xen vào nhau những điều khiến trái tim ứa máu. Những băn khoăn kết hình thành câu hỏi: Vì sao ta đã gặp? Biết trả lời sao cho những ngày đã qua trước ngưỡng hoàng hôn.

Nét độc đáo trong cấu tứ của bài thơ là sự giăng mắc, thậm chí trái ngược của ý và tình. Ký ức buồn mang gương mặt nhan sắc rơi vào một buổi chiều mệt nhọc, hình như mình đã đi hết đoạn đường chung đôi. Quên nhau như phút trước chẳng từng yêu, ấy là ý nghĩ. Sâu trong đêm, nơi trái tim thức giấc, biết rồi có thể quên không?

Nguồn: https://zingnews.vn/tap-quen-post1189401.html

Tiếp tục đọc

Tác giả

Từ biệt

Bài thơ “Từ biệt” của Đào Phong Lan chắc sẽ làm nhiều người thổn thức. Đâu đó, trái tim còn hình bóng của một mối tình đã ngủ yên như tiếng dế trong ngăn bàn thời đi học.

Em về đi…

Con dế ngủ yên rồi

Trong ngăn bàn một thời đi học

Hình như là

Đêm nay

Trăng cũng khóc

Con đường dài hun hút dưới chân nhau

Em về đi …

Đừng nhìn lại phía sau

Anh sẽ vừa đi vừa huýt sáo

Dẫu trái tim ngập tràn dông bão

Anh đã quen vui… những lúc rất buồn

Em về đi…

Bóng nhỏ cuối con đường

Tờ giấy trắng rơi từ vở cũ

Giọt mực tím tròn vo nằm ủ rũ

Viên phấn bỗng nhiên lăn vỡ trên sàn

Em về đi…

Mang theo chiếc lá vàng

Mùa đông ném xuống mặt đường sẫm tối

Gió vẫn thổi…

Qua vai anh…

Rất vội…

Lời bình:

Đọc bài thơ Từ biệt của Đào Phong Lan, chúng ta có thể nhận ra ẩn sau giọng điệu có vẻ cứng cỏi là rất nhiều yếu mềm. Tựa như những vòng sóng cứ ngân lên, cứ dội vào lòng, điệp khúc Em về đi làm bài thơ thêm day dứt. Chẳng phải là lời nói cuối cùng của mối tình học trò, mà đó là những thầm nhủ trong anh, sau phút giây từ biệt.

Em về đi! Có gì như đành đoạn, có gì như gắng gượng, hình như cả giận hờn, nhưng nhiều nhất là nỗi buồn và sự trống vắng. Con đường hun hút dưới chân nhau, trái tim ngập tràn giông bão, chiếc lá vàng rơi xuống mùa đông, bóng em bé nhỏ cuối đường và gió qua vai anh mang bao nhiêu niềm đơn độc.

Mỗi trạng thái, mỗi hình ảnh trong bài thơ như những nhịp sóng, cứ lan xa, lan xa. Vầng trăng mở lên cao một nỗi buồn bật khóc. Con đường dẫn về xa một nỗi buồn hun hút. Giông bão xoáy vào lòng những rụng rơi tan vỡ. Con dế nhỏ, ngăn bàn học trò, trang giấy cũ, giọt mực tròn ủ rũ, viên phấn vỡ trên bàn lặng lẽ giữ một nỗi buồn rồi sẽ gọi là quá khứ. Chỉ còn gió và anh, mang trên vai ngày tháng không tên, không định dạng. Em về đi!…

Nguồn: https://zingnews.vn/tu-biet-post1188698.html

Tiếp tục đọc

Tác giả

‘Thuật dụng nhân’ phương Đông trong cuộc sống hiện đại

Cuốn sách cung cấp cho người đọc tri thức về cách đối xử với con người, quản trị nhân sự, cũng như những gợi ý thiết thực về việc tạo dựng mục tiêu cho mỗi cá nhân.

Thuật dụng nhân của tác giả Hạo Thái đã phân tích 16 bí quyết dùng người được đúc kết từ trí tuệ của những thủ lĩnh, những vị quân sư tài ba phương Đông từ xưa đến nay. Từ đó chỉ dẫn những phương pháp cụ thể giúp người đọc ứng dụng vào cuộc sống hiện đại một cách hiệu quả.

Giải pháp cho chủ doanh nghiệp hiện đại

Đối với chủ doanh nghiệp, việc quản trị đội nhóm và nhân viên rất quan trọng. Thời nay, sự hợp tác giữa con người với nhau phần lớn đều thể hiện qua hợp đồng.

Nếu bạn là nhân viên và hết hạn hợp đồng, không còn giá trị với người chủ, bạn sẽ mất việc. Nếu bạn là chủ, doanh nghiệp khác đưa ra hợp đồng với các điều khoản hấp dẫn hơn cho nhân viên dưới bạn, bạn sẽ mất nhân sự.

Thuat dung nhan anh 1

Sách Thuật dụng nhân. Ảnh: Thường An.

Cho nên trách nhiệm của ông bà chủ với nhân viên không chỉ là về lương bổng, mà còn là hành vi, thái độ của họ, những điều có ảnh hưởng đến số phận chung của cả doanh nghiệp.

Thuật dụng nhân đem đến lời khuyên hữu ích và các câu chuyện thực tế theo nguyên tắc “Tạo lập đức tính biết chịu đựng khó khổ nhục” để xây dựng đội nhóm, công ty có sức mạnh bền vững của các nhân sự. Đồng thời giúp người chủ trở thành thủ lĩnh dẫn lối cho mọi người đi trong khát vọng, ý chí của mình. Đội nhóm này có khả năng đương đầu với mọi thách thức.

Một trong những tư duy hữu ích được tác giả bàn tới là “đào luyện hành giả” của các bậc thầy Đạo gia. Theo đó, một người chủ cũng như một người thầy, ông ta biết cách rèn luyện nên những nhân viên trung thành, có khả năng chịu đựng, kiên nhẫn, dần hoàn thiện tài năng và phẩm giá.

Bên cạnh đó, luận điểm trong Thuật dụng nhân về truyền thống tuyển người, dựa theo sự khác biệt giữa truyền thống phương Đông và phương Tây cũng được thể hiện đặc sắc.

Theo tác giả, ở phương Đông là truyền thống “thu dụng” – chiêu sinh, cho những người thích hợp đến học, trải qua quá trình học việc, cuối cùng mới đến quá trình dùng. Phương Đông chú trọng vào “sự trung thành và đáng tin”.

Truyền thống “thu dụng” tiếp tục duy trì ở các tổ chức phương Đông cho đến ngày nay. Các ông bà chủ Á Đông nhiều kinh nghiệm đều ý thức được rằng nhân sự là mấu chốt, càng là tổ chức lớn càng có xu hướng như vậy.

Thuật dụng nhân đưa ra các giải pháp theo tư duy phương Đông cho các ông bà chủ, nhấn mạnh vào các nguyên tắc đào tạo nhân sự theo đặc tính đáng tin, trung thành, sẵn sàng chịu khó khổ nhục để phục vụ cho lý tưởng của tổ chức.

Nhân viên tích cực, doanh nghiệp thành công

Có một nghịch lý rằng nhân viên luôn làm việc với tâm thái chịu đựng nếu lãnh đạo của họ có xu hướng bóc lột. Do vậy cuốn sách là giải pháp tích cực để gỡ bỏ tình trạng ấy. Giải pháp này bao gồm việc hình thành hiểu biết sâu sắc về công việc, khả năng đặt ra yêu sách, kiến nghị với lãnh đạo.

Điều này cho phép một nhân viên ở vị trí bất kỳ có thể tìm ra được ảnh hưởng của mình với cấp trên, cũng như xác định được mức ảnh hưởng từ hành động của mình với tư cách người bên dưới.

Một tư duy tiêu biểu dành cho những nhân viên khôn ngoan, đó là “cảng thẳng không sâu, người thẳng không giàu” đề cập đến đức tính khiêm cung, âm thầm quan sát, tìm ra người giúp mình làm việc lớn. Từ đó chính mình nỗ lực trở thành một nhân vật đáng tin trong mắt mọi người.

Nắm rõ tư duy này, một nhân viên bình thường cũng trở thành nhân vật đặc biệt, làm được những điều hệ trọng trong đời anh ta và có ảnh hưởng sâu sắc đến người khác.

Hiểu biết một trong 16 bí quyết dùng người của phương Đông được trình bày trong sách Thuật dụng nhân bạn đọc sẽ có một nền tảng vững chắc để đạt đến trí tuệ lãnh đạo tài tình, bản lĩnh trước thời cuộc và xây dựng đội nhóm hùng mạnh.

Tác giả Hạo Thái (Bát Nhã) là sáng lập viên và đồng sáng lập viên của nhiều dự án nhân sự, quản trị nhân sự, quản trị thương hiệu cá nhân cũng như các dự án phát triển cá nhân và đội nhóm. Anh là chuyên gia tư vấn về tâm lý, đời sống cá nhân, vận hành nội bộ, phát triển nội bộ cho nhiều doanh nghiệp.

Các khóa học về Marketing, Sale, chăm sóc khách hàng, tâm lý học của anh thu hút được nhiều doanh nghiệp và cá nhân tham gia.

Nguồn: https://zingnews.vn/thuat-dung-nhan-phuong-dong-trong-cuoc-song-hien-dai-post1187891.html

Tiếp tục đọc

Tác giả

Lê Thiết Cương coi nhà thơ Đặng Đình Hưng là người thầy hội họa

Họa sĩ Lê Thiết Cương nói tác phẩm trong triển lãm “Về bến lạ” là lời cảm ơn với nhà thơ Đặng Đình Hưng – người đã đưa ông tới con đường tối giản.

Lê Thiết Cương là một họa sĩ tài năng đương thời. Một số tác phẩm của Lê Thiết Cương sẽ được trưng bày trong triển lãm “Về bến lạ” diễn ra tại Trung tâm Văn hóa Pháp, Hà Nội từ 12/3 đến 12/4.

Triển lãm giới thiệu 16 tranh chất liệu bột màu trên giấy dó bồi vải màn, 8 bức sơn dầu trên toan và 7 tác phẩm gốm. Đây là những tác phẩm được lựa chọn trong gia tài sáng tác từ năm 2007 đến nay của họa sĩ Lê Thiết Cương.

Tên triển lãm “Về bến lạ” gợi tới Bến lạ – một bài thơ nổi tiếng của Đặng Đình Hưng in trong tập Một bến lạ phát hành cuối tháng 1. Lê Thiết Cương luôn coi Đặng Đình Hưng là người thầy của mình, người không chỉ dạy ông về màu sắc, mà còn truyền cảm hứng sáng tạo thông qua thơ ca.

Với họa sĩ Lê Thiết Cương, những ngày tháng được sống cạnh Đặng Đình Hưng như mưa dầm thấm lâu, như phù sa bồi đắp mỗi ngày một chút, để rồi thơ ca Đặng Đình Hưng thấm vào người họa sĩ một cách tự nhiên.

“Ông đâu chỉ nói với tôi về thi ca của ông. Ông còn nói với tôi về âm nhạc, văn chương, triết học, mỗi ngày mỗi chuyện. Hình như ông muốn bảo tôi rằng nên làm cái nền tri thức trước khi xây ngôi nhà nghệ thuật? Ông là người đã phát hiện ra hạt tối giản trong tôi và vun đắp tôi đi theo con đường này”, họa sĩ Lê Thiết Cương chia sẻ.

Ben la anh 1

Tranh của họa sĩ Lê Thiết Cương tại triển lãm “Về bến lạ”.

Đặng Đình Hưng là ngòi bút cách tân thi ca quyết liệt. Bên cạnh đó, ông cũng vẽ tranh. Họa sĩ Lê thiết Cương cho biết cách vẽ của Đặng Đình Hưng như là viết. Thay vì dùng bút chấm vào lọ mực, thì Đặng Đình Hưng dùng bút lông chấm vào bảng màu, rồi vẽ một nét lên mặt toan. Ông không tô đi dặm lại, không vờn tỉa.

Sự vẽ và viết của ông như không, tuy hai mà một. Tranh Đặng Đình Hưng có bảng màu rất ít, chủ yếu là màu nâu đất, trắng ngà, màu xanh cỏ úa với ba màu chính. Về hình cũng rất ít hình: Một vài dấu chấm, gạch, vài ký tự. Tư duy hội họa của ông cũng giống âm nhạc.

Lê Thiết Cương là họa sĩ tự do, ngoài vẽ tranh, ông còn là giám tuyển nghệ thuật, chuyên viết về văn hóa, nghệ thuật và minh họa cho báo, tạp chí, thiết kế sách cho nhiều nhà văn, nhà thơ nổi tiếng. Nổi tiếng từ những năm 90 với phong cách hội họa tối giản, tranh của Lê Thiết Cương cô đọng, súc tích, phóng khoáng nhưng không kém phần nghiêm cẩn.

Nguồn: https://zingnews.vn/le-thiet-cuong-coi-nha-tho-dang-dinh-hung-la-nguoi-thay-hoi-hoa-post1188753.html

Tiếp tục đọc

Xu hướng